Framkvęmdavaldiš veršur aš velja faglega

Ein mikilvęgasta endurbót į ķslensku stjórnkerfi sem gera žarf er sś aš velja rįšherra rķkisstjórnarinnar į grundvelli žekkingar, reynslu og hęfileika į hverju stjórnsżslusviši fyrir sig.

Nśtķma samfélag er flókiš og sérhęft, og žekking skiptir miklu mįli žegar stefna er mótuš og įkvaršanir teknar.  Žeir tķmar eru lišnir, aš žokkalega greindir žśsundžjalasmišir geti į stuttum tķma sett sig inn ķ fagsviš meš nógu djśpum hętti til aš geta tekiš góšar įkvaršanir, sérstaklega į įlagstķmum.  Žetta gildir hvort um er aš ręša heilbrigšismįl, menntamįl, umhverfismįl, efnahagsmįl eša ašra mįlaflokka.

Viš sįum forsmekkinn af žvķ sem veriš gęti, žegar Gylfi Magnśsson og Ragna Įrnadóttir gegndu störfum rįšherra um hrķš, meš prżši.  Žaš voru mistök og afturhvarf til fyrri og verri tķma, aš skipta žeim śt - meš allri viršingu fyrir eftirmönnum žeirra.

Ķ umręšu dagsins um Landsdóm rifjast upp hvaš getur gerst, og gerist, žegar dżralęknar verša fjįrmįlarįšherrar og sagnfręšingar višskiptarįšherrar (aftur meš fullri viršingu fyrir žeim įgętu mönnum sem žau embętti skipušu).  Vandinn er ekki beinlķnis žeirra heldur kerfisins sem żtti žeim upp ķ stöšur sem žeir réšu ekki viš, sbr. Peters-lögmįliš.

Sjįum til dęmis žennan śtdrįtt śr bréfi Björgvins G. Siguršssonar til žingmannanefndar um rįšherraįbyrgš:

Žaš er engum greiši geršur, hvorki tilvonandi rįšherrum né žjóšinni, meš žvķ fyrirkomulagi sem hér hefur višgengist.  Į žvķ veršur aš gera róttękar endurbętur og breytingar.

Forsętisrįšherra į helst aš kjósa beinni kosningu.  Hśn eša hann velur rįšuneyti sitt, gjarnan fyrir kosningar.  Žingmenn geta ekki jafnframt veriš rįšherrar.  Rįšuneyti eru žį skipuš fólki meš fagžekkingu, gott oršspor og dómgreind; reynslumikiš fólk af viškomandi svišum.  Žetta er svipaš žvķ sem tķškast ķ Frakklandi og Bandarķkjunum.

Samhliša žarf aš breyta störfum žingsins og gera žaš mun öflugra og sjįlfstęšara sem stefnumótandi vettvang pólitķskrar rökręšu.  Žingiš į, meš lagasetningu og įlyktunum sķnum, aš setja rķkisstjórninni ramma og stefnu hverju sinni.  Jafnframt į žaš aš hafa gott eftirlit meš framkvęmdavaldinu og stjórnsżslunni.  Žaš mį hugsa sér aš til verši sérstakur stjórnsżsludómstóll aš franskri fyrirmynd; embętti Umbošsmanns Alžingis er vķsir aš žessu en žyrfti aš efla og gefa aukna vigt.

Ķ žessa įtt eigum viš aš breyta stjórnarskrįnni ķ kjölfar stjórnlagažingsins nęsta vor.  Žessi kerfisbreyting ein og sér myndi gjörbreyta framtķšarhorfum į okkar įgęta landi til hins betra.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Nśverandi skipulag gerir rįš fyrir žvķ aš rįšherra sé ęšsti embęttismašur ķ rįšuneyti. Žess vegna er mikilvęgt aš hann hafi faglega žekkingu. Žetta er ég sammįla žér um. Žaš er žó ašeins ķ nśverandi kerfi.

Mér finnst žaš hins vegar frįleitt aš sį sem veitir pólitķska forystu fyrir rķkisvaldinu žurfi aš hafa faglega embęttismannažekkingu. Kerfinu žarf žvķ aš breyta, leggja af einvalda rįšherra/embęttismenn, en breyta rķkisstjórn ķ fjölskipaš vald. Žaš sem mį svo sem vera verkaskipting milli rįšherra en allar įkvaršanir ętti aš taka sameiginlega eftir umręšu į rįšherrafundi. Žessu fylgir aš sjįlfsögšu aš vald faglegra embęttismanna eykst, en pólitķsk forysta veršur markvissari. Spyrja mį Svķa hvernig žetta virkar.

Ég tek svo undir meš žér aš žaš vęri skynsamlegt aš koma į stjórnsżsludómstóli hér, žó e.t.v. ekki ķ staš Umbošsmanns. Žį žarf aš skilgreina mun betur eftirlitshlutverk alžingis. Ég er hins vegar efins um aš hęgt verši aš breyta alžingi ķ "stefnumótandi vettvang pólitķskrar rökręšu".

Ómar Haršarson (IP-tala skrįš) 12.9.2010 kl. 23:25

2 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Rķkisstjórn hverju sinni žyrfti aš eiga gott samstarf viš žingiš, žvķ hśn žyrfti aš semja um framgang mįla og leita meirihlutafylgis viš žau.  Ég held aš framkvęmdin yrši sś aš forsętisrįšherrar yršu aš njóta tiltölulega almenns trausts.  Žį mętti lķka kjósa ķ tvöfaldri umferš til aš tryggja meirihlutafylgi og styrkja umboš žeirra.

Žingiš į aš mķnu mati aš taka meira frumkvęši ķ stefnumótun.  Dęmi: nś er unniš aš mótun heildstęšrar orkustefnu, į vegum išnašarrįšuneytis (ég er formašur žess stżrihóps).  Žaš mį ķ framtķšinni hugsa sér aš išnašarnefnd Alžingis (eša framtķšar atvinnuvega- og nżsköpunarnefnd) hafi frumkvęši aš slķku, a.m.k. hvaš varšar hinn almenna stefnumótunarhluta (strategķu) - en stefnan vęri svo falin rķkisstjórninni til framkvęmdar (taktķk).

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 12.9.2010 kl. 23:37

3 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Annars vil ég taka fram aš ég byggi skošun mķna ekki į menntahroka (og ętti erfitt meš slķkt enda er ég "bara" stśdent sjįlfur).  Viš munum eiga góša rįšherra sem eru ekki endilega langskólagengnir.  En žeir verša žį valdir į grundvelli raunverulegra hęfileika og reynslu į žeim svišum sem um ręšir, og śr stęrra žżši en rśmlega 32 žingmönnum rķkisstjórnarflokka.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 12.9.2010 kl. 23:51

4 identicon

Góšar vangaveltur. Tek undir aš fagmennsku hefur veriš įbótavant - nęstum svo, aš menn hafa veriš geršir aš rįšherrum žvķ "komiš var aš žeim".

Hinn helmingurinn į vandanum er svo stjórnarandstašan.

Hśn virkar yfirleitt į mig eins og höfušlaus her (ekki bara ķ nśinu). Allir žingmenn kynna sér öll mįl, takmarkaš, en enginn žingmašur kynnir sér neitt mįl rękilega. Eftirlitiš veršur óttalega yfirboršskennt (aš mķnu mati).

Lķklega yrši erfitt aš koma į fyrirkomulagi skuggarįšherra, lķkt og tķškast t.d. ķ Bretlandi, Kanada og Frakklandi, en eitthvaš slķkt sżnist mér žó žurfa. Aš n.k. "skuggarįšherra" setji sig rękilega ofan ķ mįl sķns "rįšuneytis".

Ef vel tękist til, ętti slķkt aš dżpka umręšuna į alžingi og tryggja betra eftirlit meš störfum rķkisstjórnar.

Ég žykist reyndar viss um stjórnarandstöšur reyni yfirleitt aš vinna svona....skipta meš sér verkum - en žaš žyrfti aš gerast meš formlegri hętti, svo fjölmišlar og almenningur viti hver ber "įbyrgš" į móti viškomandi rįšherra.

Kannski er žetta rugl ķ mér.

En stjórnarandstašan og mikilvęgi hennar mį alls ekki gleymast ķ žeirri umręšu sem framundan er.

baldur mcqueen (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 00:40

5 identicon

Žetta er allt hįrrétt Vilhjįlmur, žótt ég sé ekki endilega sammįla žvķ aš kjósa forsętisrįšherra beint, mį athuga žaš.  Hins vegar žarf aš skilja į milli žings og framkvęmdavalds og reyna meš einhverjum ósköpum aš koma ķ veg fyrir aš žingiš sé bara bišsalur eftir rįšherratign.  Hingaš til hefur eina leišin ķ rįšherrastól legiš ķ gegnum flokkinn, prófkjörin, žingiš og svo įfram streberast žangaš til kanķna kemur śr hatti flokksformanns meš einhverjum fįrįnlegum rökum sem hafa ekkert meš getuna til rįšherrasetu aš gera.  Viš sśpum nś seyšiš af žessu rįšslagi og žvķ mišur viršist Samfylkingin jafn ófęr um aš breyta žessu og ašrir flokkar.  Ég skrifaši um žaš fyrst 1998 aš taka ętti rįšherrana aš mestu annars stašar frį en ķ Žinginu og ekki tóku nś margir félagar ķ pólitķkinni undir žaš.  Enda allir į leiš į Žing!

Stefįn Jón Hafstein (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 08:05

6 identicon

Virkilega góš hugmynd sem mér finnst aš menn žurfi aš skoša miklu betur.

Žrķskipting valdsins hefur veriš of veik hjį okkur og mér finnst žaš mikil styrking fyrir lżšręšiš aš rįšherrar séu fagmenn, ekki bara sį skįrsti eša "žaulsetnasti" af 32 manna žingmeirihluta.

Žórlaug (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 08:51

7 Smįmynd: Haraldur Baldursson

Hjartanlega sammįla žér um flest, žó ekki alveg reišubśin aš stökkva inn ķ ašdįendaklśbb Gylfa. Ragna hins vegar stóš sig um flest vel.
En aukinn ašskilnaš framkvęmdavalds og Alžingis er mjög žarft. Gallinn ķ framkvęmd felst ķ flokksręšinu. Persónulega tel ég einmenningskjördęmi (reyndar tvķmennings) henta best til aš fęra valdiš nęr fólkinu.

Haraldur Baldursson, 13.9.2010 kl. 09:05

8 identicon

Hvaš segir žś um žį gagnrżni sem komiš hefur upp į franska stjórnkerfiš aš framkvęmdavaldiš sé nįnast hömlulaust į įkvešnum svišum. Ég trśi ekki aš žś sért aš męla meš žvķ  -- en til žess aš hamla forsetavaldi žarf aš venjulega aš deila valdstofnum sem skapar óhagręši og jafnvel mögulega pattstöšu į įkvešnum svišum.

Žaš er žaš sem žarf aš ręša - ekki einhvérja śtópķska ķdeal hugmynd - sem hefur bęši kosti og galla  - heldur hvernig megi koma ķ veg fyrir žekkta annmarka.

įrni (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 09:07

9 identicon

Tek heils hugar undir žetta. Lżšręšiš grundvallast į žrķskiptingu rķkisvaldsins, frjįlsum fjölmišlum og žeirri trś aš žegar allt žetta sé fyrir hendi muni meiri hluti manna - eftir upplżsta umręšu - komast aš skynsamlegri nišurstöšu ķ hverju mįli.

Žrķskipting rķkisvaldsins er hér ekki einu sinni ķ orši og fjölmišlar hvorki frjįlsir né upplżsandi. Enda fer umręša um flest mįl fljótlega ķ hefšbundiš kappleikjaform og nišurstašan veršur engin.

Kosning forsętisrįšherra sem skipa myndi rįšuneyti sitt hęfu fólki į sķnu sviši vęri mjög til bóta.

Dofri Hermannsson (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 09:41

10 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Žakka góšar athugasemdir.

Baldur: Tek undir meš žér varšandi stjórnarandstöšu.  Mér leišist afar mikiš flokkadrįttaandrśmsloftiš į žingi, og ķ umręšunni almennt, žar sem menn viršast lķta į rökręšu ķ stjórnmįlum eins og handboltaleik.  Aš mķnu viti žarf aš veikja flokkana dįlķtiš, til dęmis meš rżmri reglum um persónukjör.  Žaš myndi minnka agavald (og ęgivald) žeirra yfir "sķnu fólki" og umręšunni, en styrkja einstaklingana ķ žvķ aš hafa sjįlfstęšar skošanir og rök.

Stefįn Jón: Žaš mį vel vera aš til séu fleiri leišir til aš velja forsętisrįšherrann, en a.m.k. tel ég aš hann/hśn eigi fortakslaust aš velja rįšuneyti sitt utan žings.

Haraldur: Ég tel Gylfa hafa stašiš sig mjög vel og žetta lögfręšiįlita-mįl vera storm ķ vatnsglasi, sem Mogganum tókst aš ęsa upp.

Įrni: Franska framkvęmdavaldiš er mjög sterkt, enda skrifaši de Gaulle stjórnarskrįna 1955 einn og sjįlfur, į višsjįrveršum tķmum.  Į móti kemur aš žeir eru meš töluvert sterkt ašhald aš stjórnsżslunni, meš stjórnsżsludómstól og rannsóknardómarakerfi (t.d. Evu Joly).  Žaš mį margt lęra af franska kerfinu, bęši jįkvętt og neikvętt.

Dofri: Sammįla.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 13.9.2010 kl. 11:34

11 Smįmynd: Haraldur Baldursson

Stjórnsżsludómstóll er gott mįl.
Ég tel žó aš tryggja žurfi sérstaklega skipan ķ žann dómstól. Kröfur um menntun, starfsreynslu og ekki sķst aš skipan ķ dómstólinn verši frį hendi Alžingis meš 2/3 meirihluta. Til aš jafnvęgi haldist, mętti kjósa um 2 ķ einu og žannig mį finna mįlamišlanir milli stjórarmeirihluta og stjórnarandstöšu. Mikilvęgi žessa dómstóls vęri slķkt aš žaš mį ekki lita hann of miklum pólitķskum litum svo hann hallist ekki of mikiš ķ einhverjar įttir.
Seta ķ dómstólnum ętti žó aš vera til 7 įra...tryggja aš žaš falli ekki saman viš žingkosningar ef unnt er.

Haraldur Baldursson, 13.9.2010 kl. 13:05

12 identicon

Sammįla žvķ sem sagt hefur veriš hérna, aš mestu. Tvęr smį athugasemdir:

1. Žaš er ekkert raunverulegt stjórnlagažing framundan. Eins og lögin eru sett hefur žingiš ekkert raunverulegt vald, heldur einungis tillögurétt til alžingis. Žaš er ekki einu sinni tryggt aš žó aš "stjórnalagažingiš" vęri einróma um nżja stjórnarskrį aš kjósendur fengju aš tjį sig um hana. Eins žį hefur žetta "žing" įlķka mikinn tķma til aš sinna störfum sķnum og mįlfundafélag framhaldsskóla myndi gefa sér til aš ręša breytingar į mešlimareglum sķnum.

2. Žęr hugmyndir sem hafa veriš reifašar hérna, og į żmsum öšrum sķšum, um breytingar į stjórnarskrį žarf aš skoša gaumgęfilega. Kann ekki aš žżša "law of unintended consequences" almennilega, en hugtakiš er mikilvęgt ķ allri stjórnsżslugerš. Žaš er margt seem gerir hlutina į Ķslandi svolķtiš öšruvķsi en ķ stęrri žjóšfélgögum og viš getum ekki bara fariš ķ einhverja "copy/paste" ęfingu eins og sķšast. Žetta er bęši vegna nįinna tengsla fólks og lķtillar stęršar, en ekki sķšur vegna annarra žįtta (t.d., mįlsvęšiš er lķtiš og mjög lķtill hluti af reynslu heimsins er ašgengilegur į ķslensku, tiltölulega fį fyrirtęki fara meš mest af gjaldeyristekjunum, samstarf viš stórar fjölžjóšaeiningar er erfitt, formleg tengls berjast į viš fjölskyldu og venslatengsl, osfrv.)

Andri Haraldsson (IP-tala skrįš) 13.9.2010 kl. 17:26

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband