Hvernig virka afskriftir hjį fyrirtękjum?

Afskriftir skulda hjį fyrirtękjum hafa veriš mikiš ķ umręšunni undanfarin misseri og verša örugglega, og žvķ mišur, įfram.  Skošum ašeins hvernig žęr virka.

Bókhaldsjafnan

Ķ venjulegu fyrirtęki ķ ešlilegum rekstri gildir hin sķgilda bókhaldsjafna, eignir = skuldir + eigiš fé.  Eša, sem er jafngilt, eigiš fé = eignir - skuldir.  Ķ hlutafélagi eiga hluthafarnir eigiš féš, žannig aš ef félaginu vęri slitiš, eignir žess seldar og skuldir geršar upp, myndu hluthafarnir skipta meš sér žvķ sem eftir stęši.  Žaš er hins vegar mikilvęgt aš įtta sig į aš hluthafar ķ hlutafélagi eru ekki įbyrgir fyrir skuldum félagsins.  Žeir bera ašeins įhęttu af hlutafénu sem žeir lögšu inn ķ félagiš.  Žetta er lįnardrottnum hlutafélaga fullkunnugt um žegar žeir taka įhęttuna į žvķ aš lįna félaginu peninga, og į aš endurspeglast m.a. ķ vaxtakjörum.

Segjum nś aš stjórnendur hafi fariš ógętilega aš rįši sķnu, tapaš peningum og rżrt eignir ķ svo miklum męli aš žęr séu oršnar verulega minni en skuldir - félagiš er bókhaldslega gjaldžrota.  Žį kemur upp eftirfarandi staša:

Bókhaldslegt gjaldžrot

Takiš eftir aš hluthafar tapa fyrst sinni eign ķ félaginu, ž.e. eigin fénu.  Hlutaféš veršur einskis virši, enda minna en ekkert eftir til skiptanna af eignum félagsins.  Annaš hvort er (a) félagiš tekiš til formlegra gjaldžrotaskipta, eignir seldar ķ hlutum śr bśinu og andviršinu śthlutaš til lįnardrottna (kröfuhafa); eša (b) aš lįnardrottnar taka félagiš yfir, afskrifa hluta af skuldunum og annaš hvort selja žaš (sbr. Įrvakur, śtgįfufélag Morgunblašsins) eša reyna aš halda įfram rekstri ķ einhverri mynd ķ žeirri von aš fį meira upp ķ kröfurnar seinna (sbr. eignarhaldsfélög bankanna).  Ašalatrišiš er žarna aš žegar skuldir verša umfram eignir, žį hafa lįnardrottnar alla žręši ķ hendi sér - hluthafarnir missa völdin.

Munurinn į žessu og skuldum einstaklinga, t.d. vegna hśsnęšis, er sį aš hluthafar bera ekki įbyrgš į skuldum félaga sem žeir eiga hluti ķ (nema žeir hafi sérstaklega lįtiš félaginu ķ té veš ķ eignum sķnum).  Hśsnęšislįn eru hins vegar, auk vešs ķ hśsnęšinu sjįlfu, einnig meš fullnustuheimild ķ öšrum eignum skuldarans.  Žannig er kerfiš ekki allsstašar, t.d. er vķša ķ Bandarķkjunum ašeins veš ķ hśsnęšinu sem lįnaš er til.  Slķkt fyrirkomulag hefur żmsa kosti, en žann ókost helstan aš lįnshlutföll verša mun lęgri en annars, ž.e. fólk veršur žį aš leggja fram meira eigiš fé žegar žaš kaupir sér fasteign.

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Nś er ég forįttuvitlaus ķ bókhaldi og žvķ ekki til stórręšanna aš ręša svona mįl. En mér finnst kominn tķmi į aš hluthafar beri meiri įbyrgš į rekstri hlutafélaga en nś er. Žeir eiga ekki bara vera stikkfrķir og aš taka śt "gróšann" eša horfa fram į tap hlutafjįr sķns eftir žvķ hvernig hlutafélagiš er rekiš af klękinda forstjórum meš bókhaldsbrellur. Til žess aš žetta virki verša minni hluthafar aš hafa meira vęgi ķ stjórn hlutafélaga gagnvart stjórn og stęrri hluthöfum. Žannig vęri įgętt aš sjį t.d. ef skuldir hlutafélags fara yfir 70% af eigin fé félagsins, komi žaš strax meš einhverjum hętti sem rżrnun į hlut allra hluthafa žar til eitthvert norm er komiš į rekstur viškomandi félags. Svo žarf aš skerpa lög og reglur um aršgreišslur žannig aš bókhaldsbrellur forstjóranna verši ekki til žess aš fyrirtękin séu ręnd žvķ litla fé sem žau eiga og svo keyrš ķ žrot eša milljarša skuldir afskrifašar eins og mörg dęmin sżna.

Nś veit ég ekki hvort žaš er nokkuš vit ķ žessu hjį mér en ég leyfi mér allavega aš kasta žessu fram.

Danķel (IP-tala skrįš) 3.10.2010 kl. 20:32

2 identicon

Takk fyrir skilmerkilega skżringu į grunnreglum afskrifta hjį fyrirtękjum. Gętiršu ķ framhaldi af žessu śtskżrt fyrir leikmönnum eins og mér hversvegna eigendur Nón į Hornafirši halda sķnu fyrirtęki žrįtt fyrir afskriftir. Hversvegna innleysir bankinn ekki kvótann til sķn og selur hęstbjóšanda?

Meš kvešju

Helgi Borg

Helgi Borg (IP-tala skrįš) 3.10.2010 kl. 21:46

3 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Danķel: Takk fyrir innlitiš.  Hlutafélög sem rekstrarform voru bśin til m.a. ķ kring um višskiptafélög sem sigldu meš varning til Evrópu frį fjarlęgum löndum og nżlendum, og hafa veriš til frį žvķ um 1600.  Žau eru afar naušsynleg ķ nśtķma hagkerfi žvķ žau gera fjįrfestum kleift aš setja fé ķ įhęttusaman rekstur meš takmarkašri įbyrgš, ž.e. įn žess aš eiga žaš į hęttu aš tapa öllum eigum sķnum.  Įn hlutafélaga yrši miklu minni nżsköpun og tilraunastarfsemi ķ hagkerfinu, og mun erfišara aš fęra fjįrmagn frį fjįrfestum til frumkvöšla.

Hitt er annaš mįl aš bankar, lķfeyrissjóšir og ašrir fjįrfestar fóru alls ekki nógu gętilega ķ aš lįna hlutafélögum peninga.  Mešal annars skorti į lįnaskilmįla sem bönnušu eša takmörkušu greišslu aršs, sameiningu viš önnur skuldsett félög o.fl.  Žaš voru žvķ alls kyns leišir og raunar hvatar fyrir eigendur hlutafélaga aš skuldsetja žau og tęma svo innan frį meš aršgreišslum og öšrum ašferšum, įn žess aš lįnardrottnar fengju rönd viš reist.  Žetta var fyrst og fremst ógętni lįnardrottnanna sjįlfra aš kenna, en ķ sumum tilvikum sįtu sömu eigendurnir beggja vegna boršs, ž.e. stjórnušu bęši banka og lįntaka, sem žykir hvergi góš latķna, en FME lét višgangast įn marktękra ašgerša, eins og lżst er ķtarlega ķ skżrslu RNA.

Helgi: Ég žekki ekki žetta Nón-mįl sérstaklega, en žaš hlżtur aš vera aš bankinn hafi tryggt sķna hagsmuni meš einhverjum hętti ķ žvķ dęmi, annars vęru stjórnendur žar allverulega śti aš aka og aš vinna gegn hagsmunum sinna eigenda (kröfuhafa).  Einhver rök hljóta aš vera til žess aš heildarhagsmunir kröfuhafanna séu best tryggšir meš žvķ sem žarna var gert.

Svo minni ég enn og aftur į aš afskriftir į vegum Arion banka og Ķslandsbanka eru ekki į kostnaš skattborgara heldur kröfuhafa Kaupžings og Glitnis (aš langmestu leyti).  Ķ tilviki Landsbanka er mįliš flóknara, en žar į rķkiš 81% ķ nżja bankanum, auk žess sem sérstakt uppgjörsskuldabréf er ķ gildi milli nżja og gamla bankans.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 3.10.2010 kl. 22:33

4 Smįmynd: Gušmundur Jónsson

Hvernig virka afskriftir II

Fiat peningar, eins og evra og króna eru įvķsanir į raunveršmęti. 

Dęmi um žetta er 1000m skuldabréf meš veši ķ frystihśsi sem metiš er į 2000m. į mešan žannig stendur eru 1000m skuldabréfiš įgętis pappķr eša alvöru peningur og nothęf įvķsun į raun veršmęti.

Nś brennur frystihśsiš til grunna og eftir stendur ekkert nema grunnurinn sem metin er į 500m eftir brunann. Žį veršur bréfiš tęknilega ekki nema 500m virši žó svo aš nafnveršiš sé 1000m og žannig ekki lengur góšur pappķr  og į mešan žaš er virt į 1000m ķ bókum žess sem į žaš, er žaš ekki lengur įvķsun į raunveršmęti. ergo fiat peningurinn er ekki aš virka sem skildi.

Meš žvķ aš afskrifa skuldabréfiš nišur fyrir 500m ķ bókum veršur žaš aftur nothęf įvķsun į  raunveršmęti. hvort sem žaš er gert meš gjaldžroti aš samningi milli ašila.

Žannig eru afskriftir skulda žaš sem višheldur virkni peninga i hagkerfinu žegar veršmęti tapast eša žegar fölsuš veršmęti uppgötvast eins og ķ tilfelli margra śtrįsarfyrirtękjanna. Afskriftir skulda sem ekki eru įvķsanir į raunveršmęti eru žvķ hagkerfinu og okkur öllum til góša. Um žetta held ég aš sé ekki deilt.

Žaš sem deilt er um er hinsvegar af hverju skuldir žessara stóru eru oftar afskrifašar įn gjaldžrota meš samnigi milli ašila, sem gerir eigendum (sem ķ mörgum tilfellum brenndu frystihśsin sjįlfir) kleift aš halda žeim halda įfram ķ samkeppni viš heišarlegt fólk.

 

Gušmundur Jónsson, 4.10.2010 kl. 00:40

5 Smįmynd: Kįri Haršarson

Takk fyrir skżringuna! Žaš hefur alltaf pirraš mig aš:

eignir = skuldir + eigiš fé

mętti skilja žannig aš eftir žvķ sem žś skuldar meira žį įtt žś meira og žaš finnst mér vera mótsögn. Žś įtt ekki žaš sem žś skuldar.

Peningarnir sem fyrirtękiš hefur til aš leika sér meš

= žaš sem hluthafarnir lögšu til

+ žaš sem hluthafarnir tóku aš lįni

skil ég betur.

Kįri Haršarson, 4.10.2010 kl. 09:29

6 identicon

Fķn śtskżring į žvķ hvernig afskriftir ęttu aš virka. Žaš er nś žvķ mišur samt žannig aš žaš vantar ekki theorķurnar ķ ķslenskt višskiptalķf...en hvernig śtskżrir mašur svona lagaš...

http://www.dv.is/frettir/2010/10/4/bjarni-tok-ser-400-milljonir-ard-fyrra/

Er žaš ekki žetta sem er aš fara illa ofan ķ bęši fólk sem skilur og fólk sem skilur ekki hvernig višskipti ęttu aš ganga fyrir sig samkvęmt theorķunum?

Įhugaverš setning Vilhjįlmur "Einhver rök hljóta aš vera til žess aš heildarhagsmunir kröfuhafanna séu best tryggšir meš žvķ sem žarna var gert."

Hér mį spyrja, eru heildarhagsmunir kröfuhafa endilega žeir sem viš höldum?  Hverjir eru kröfuhafar/eigendur Arion og Glitnis?
Eru žeir samstęš heild meš sameiginleg markmiš?

Hverjir eru hagsmunir kröfuhafa Glitnis ķ aš gefa Bjarna Įrmannssyni eftir hundrušir milljóna sem hefšu samkvęmt fręšunum įtt aš "nżtast betur" annars stašar?

Ķ skjóli hlutafélaga ķ dreifšri eign meš takmarkaša yfirsżn eigenda geta lykilstarfsmenn eša stórir hluthafar gert żmislegt į kostnaš annarra. 

Ķ framhjįhlaupi. Saga śr bankakerfinu voriš 2008. Fyrirtęki ķ žokkalegum rekstri kemur aš lokušum dyrunum hjį banka sķnum varšandi lįnsfé. Innan skamms hringir ašili śr fyrirtękjasviši (sem į aš vera bakviš Kķnamśra) og spyr hvort ekki sé stemning fyrir žvķ aš selja...fyrir rétt verš kaupanda? 

Er žaš nema von aš bankarnir eigi erfitt meš aš vinna sér inn traust?

Daši (IP-tala skrįš) 4.10.2010 kl. 13:08

7 identicon

"Hverjir eru hagsmunir kröfuhafa Glitnis ķ aš gefa Bjarna Įrmannssyni eftir hundrušir milljóna sem hefšu samkvęmt fręšunum įtt aš "nżtast betur" annars stašar?"

Gįfu žeir honum eitthvaš eftir? Var einhvern pening aš sękja ķ žetta fyrirtęki žar sem lįniš lį?

Sjóšur (IP-tala skrįš) 4.10.2010 kl. 14:46

8 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Kįri: Žetta er alveg rétt framsetning hjį žér lķka.  En oftast er žaš žannig aš žegar félag tekur lįn, žį kaupir žaš eignir fyrir peningana (eša leggur žį inn į reikning og į žį žar), žannig aš 1000 kr skuld fylgir 1000 kr eign einhvers stašar.  Kredit-fęrslu į skuldareikning veršur aš fylgja samsvarandi debet-fęrsla į eignareikning.  En aušvitaš geta menn svo eytt peningunum ķ rekstur og jafnvel tapaš žeim, eins og dęmin sanna...

Daši: Af lestri DV-fréttarinnar aš dęma viršist Glitnir ekki hafa įtt veš ķ eignum Sjįvarsżnar, móšurfélags Imagine Investments, heldur ašeins ķ dótturfélaginu og eignum žess.  Imagine Investments er sjįlfstętt hlutafélag og žvķ ber móšurfélag žess ekki įbyrgš į žvķ, nema um slķkt sé sérstaklega samiš.  Glitni hlżtur aš hafa veriš kunnugt um žetta žegar žeir geršu lįnasamninginn viš Imagine Investments.  Svo geta menn haft skošanir į žvķ hversu gįfuleg mešferš fjįr bankans var f.h. hluthafa hans og almannahagsmuna, og jafnframt hvernig eftirliti og eftirfylgni FME var almennt hįttaš gagnvart lįnveitingum banka til tengdra ašila.

Sjóšur: Rétt, žaš liggur ekkert fyrir ķ mįlinu um aš Glitnir hafi gefiš eftir einhver réttindi sem bankinn įtti.  Sennilega įtti hann bara ekki betri veš en žetta, ž.e. ķ dótturfélaginu.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 4.10.2010 kl. 15:50

9 identicon

algjorlega fraebaer faerSla vilhjalmur. hlakka til aš Sja thig a motmaelum a auSturvelli naeStu vikur.

hreSS (IP-tala skrįš) 4.10.2010 kl. 21:16

10 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Takk fyrir hreSS en ég Styš rķkiSStjórn Jóhönnu Siguršardóttur heilShugar.

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 4.10.2010 kl. 22:47

11 identicon

 - afskriftir į vegum Arion banka og Ķslandsbanka eru ekki į kostnaš skattborgara heldur kröfuhafa Kaupžings og Glitnis-

en ef fyritęki fer ķ galdžrot og eignir seldar og žaš fęst ekki nóg upp ķ skuldir ?

unnur (IP-tala skrįš) 5.10.2010 kl. 11:40

12 Smįmynd: Vilhjįlmur Žorsteinsson

Unnur: Žį tapa kröfuhafarnir žvķ sem upp į vantar.  Ekki rķkiš, ekki skattborgarar, ekki almenningur.

(En reyndar er žaš svo žannig ķ tilfelli (nżja) Landsbankans aš ef afskriftir žar verša ķ heildina meiri en reiknaš var meš žegar lįnasöfn voru flutt śr gamla bankanum ķ žann nżja, žį tapar rķkiš sem stęrsti hluthafi Landsbankans į žvķ, vegna žess aš eigin fé bankans rżrnar sem žvķ nemur.)

Vilhjįlmur Žorsteinsson, 5.10.2010 kl. 23:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband